Heimelijk een gesprek opnemen met de Belastingdienst, mag dat?

Het kan om meerdere redenen fijn zijn om een gesprek met een medewerker van de Belastingdienst op te nemen. Aangezien het over ingewikkelde materie kan gaan, kunt u het bijvoorbeeld op deze manier nog eens rustig terugluisteren. U heeft bovendien dan een vastlegging van het gesprek voor het geval in de toekomst een dispuut ontstaat over wat door de Belastingdienst eerder is (toe)gezegd.

Ook de Belastingdienst begrijpt dat het wenselijk kan zijn een gesprek met de Belastingdienst op te nemen, zo staat op hun website. Volgens de Belastingdienst gelden hiervoor wel spelregels. Zo zou u het gesprek niet heimelijk mogen opnemen en moet u het opnemen minimaal één week voor het gesprek bij de Belastingdienst bekendmaken. Ook zou u een kopie van de opname moeten geven, indien de Belastingdienst daarom zou vragen.

Uiteraard heb ik begrip voor de wensen van de Belastingdienst en is het fatsoenlijk om de andere gespreksdeelnemer vooraf over de opname te informeren. Maar moet u zich ook aan deze eenzijdig opgelegde spelregels houden? Op grond van de wet is het heimelijk maken van een opname strafbaar wanneer de persoon die de geluidsopname maakt zelf géén deelnemer is aan een gesprek.[1] Zolang u zelf maar deelnemer bent aan het gesprek, mag u óók gesprekken met de Belastingdienst heimelijk opnemen en kan – zo leid ik af uit (civiele)  jurisprudentie – de opname later als bewijs in een procedure worden gebruikt.[2] Bent u geen deelnemer aan het gesprek, dan ligt dat dus nadrukkelijk anders.

Voor (fiscaal) advocaten gelden overigens andere regels. Op basis van de gedragsregels dient een advocaat de Belastingdienst voorafgaand mededeling te doen indien hij het gesprek wenst op te nemen. In het Reglement Beroepsuitoefening van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs en Register Belastingadviseurs staat een dergelijke expliciete regel niet. Wel dient zowel een lid van de NOB als het RB zijn werkzaamheden op een eerlijke, zorgvuldige en behoorlijke wijze te verrichten en dient een lid zich verder te onthouden van al wat overigens in strijd is met de eer en waardigheid van het beroep. Voor zover hieruit impliciet zou volgen dat een lid zich moet onthouden van het maken van heimelijke opnames met de Belastingdienst, staat het de cliënt in mijn ogen in ieder geval wel vrij om dat te doen (uiteraard voor zover hij zelf deelnemer aan het gesprek is). Fatsoenlijker is het uiteraard wel om de Belastingdienst voorafgaand aan de opname te informeren.

[1] Artikel 139a t/m 139e Sr.

[2] Zie ook de blog van mevrouw Van Duuren over het (heimelijk) opnemen van gesprekken.